Chứng Cứ Hợp Pháp
Thuộc: chung_cu_phap_ly
Thuộc: chung_cu
Định nghĩa
Chứng cứ hợp pháp là những tài liệu, chứng cứ được phát hiện, thu thập, giao nộp, bảo quản, kiểm tra và đánh giá theo đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền và từ các nguồn do pháp luật tố tụng hình sự, tố tụng dân sự và tố tụng hành chính quy định, nhằm bảo đảm tính xác thực và có giá trị pháp lý để giải quyết vụ án, vụ việc khách quan, đúng pháp luật.
Điều kiện áp dụng
- Phải được thu thập từ những nguồn chứng cứ xác định do pháp luật quy định cụ thể trong các luật tố tụng hiện hành.
- Phải được thực hiện bởi các chủ thể có thẩm quyền tiến hành tố tụng hoặc do người tham gia tố tụng, cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp theo đúng trình tự, thủ tục luật định.
- Quá trình thu thập, bảo quản và chuyển giao chứng cứ không được vi phạm các điều cấm của pháp luật, không sử dụng các biện pháp cưỡng bức, đe dọa, mua chuộc, lừa dối hoặc xâm phạm quyền con người, quyền công dân.
- Chứng cứ phải được kiểm tra, đánh giá công khai tại phiên tòa hoặc trong quá trình tố tụng để xác định tính xác thực, tính liên quan và tính hợp pháp.
Hậu quả pháp lý
- Được cơ quan tiến hành tố tụng chấp nhận làm căn cứ pháp lý để chứng minh hoặc bác bỏ các tình tiết, sự kiện có ý nghĩa trong việc giải quyết vụ án.
- Là cơ sở duy nhất để Tòa án ban hành các bản án, quyết định công bằng, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.
- Các tài liệu, đồ vật thu thập không hợp pháp sẽ bị loại trừ hoàn toàn và không được sử dụng để làm căn cứ buộc tội hoặc giải quyết tranh chấp.
- Chủ thể tiến hành tố tụng có hành vi thu thập chứng cứ bất hợp pháp có thể bị kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội danh liên quan đến xâm phạm hoạt động tư pháp.
⚠️ WARNING
Mâu thuẫn pháp lý / Điểm tranh chấp
- Chưa có sự phân định rạch ròi giữa 'vi phạm thủ tục tố tụng nghiêm trọng' và 'vi phạm thủ tục tố tụng không nghiêm trọng' trong quá trình thu thập chứng cứ, dẫn đến việc áp dụng tùy tiện của các cơ quan tiến hành tố tụng.
- Pháp luật Việt Nam chưa thừa nhận và quy định rõ ràng về học thuyết 'trái cây của cây độc độc', tức là việc xử lý các chứng cứ phái sinh từ một chứng cứ ban đầu được thu thập bất hợp pháp vẫn còn nhiều quan điểm trái chiều.
- Sự mâu thuẫn giữa yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm (nhằm tìm ra sự thật khách quan) với yêu cầu bảo vệ quyền con người, quyền công dân (loại bỏ chứng cứ bất hợp pháp), dẫn đến thực tiễn xét xử đôi khi vẫn chấp nhận các chứng cứ có tì vết về thủ tục.
- Sự bất bình đẳng về quyền hạn và khả năng thực tế trong việc thu thập chứng cứ hợp pháp giữa cơ quan tiến hành tố tụng và người bào chữa, đương sự, gây khó khăn cho việc thực hiện nguyên tắc tranh tụng.
Được tham chiếu bởi ban_an_so_01_2017_kdtm