Thời Hiệu Thi Hành Án

Định nghĩa

Thời hiệu thi hành án là thời hạn mà trong đó người được thi hành án, người phải thi hành án có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền ra quyết định thi hành án bản án, quyết định của Tòa án và các quyết định khác có hiệu lực pháp luật theo quy định của Luật Thi hành án dân sự. Quá thời hạn này mà không có yêu cầu thi hành án, người có quyền sẽ mất quyền yêu cầu, trừ các trường hợp pháp luật có quy định khác. Theo khoản 1 Điều 30 Luật Thi hành án dân sự năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014), thời hiệu yêu cầu thi hành án là 05 năm kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật. Đối với bản án, quyết định được thi hành theo định kỳ, thời hiệu được tính kể từ ngày nghĩa vụ thi hành án phát sinh theo định kỳ. Đối với các quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án, thời hiệu là 01 năm kể từ ngày quyết định có hiệu lực pháp luật.

Điều kiện áp dụng

• Chủ thể có quyền yêu cầu thi hành án là người được thi hành án hoặc người phải thi hành án.
• Bản án, quyết định của Tòa án hoặc quyết định khác thuộc diện thi hành án phải đã có hiệu lực pháp luật. Các trường hợp được thi hành ngay theo pháp luật cũng được tính thời hiệu từ thời điểm có hiệu lực.
• Yêu cầu thi hành án phải được gửi đến cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền trong thời hạn luật định (05 năm hoặc 01 năm tùy loại bản án, quyết định) kể từ thời điểm phát sinh hiệu lực hoặc phát sinh nghĩa vụ theo định kỳ.
• Thời hiệu yêu cầu thi hành án không áp dụng đối với các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 30 Luật Thi hành án dân sự, bao gồm: bản án, quyết định về bồi thường thiệt hại do tính mạng, sức khỏe bị xâm phạm; cấp dưỡng; tiền lương; trợ cấp mất việc làm, trợ cấp thôi việc; bảo hiểm xã hội; bảo hiểm y tế; bồi thường thiệt hại do bị ngược đãi, hành hạ, xâm hại tình dục đối với người chưa thành niên; hoặc khôi phục danh dự, nhân phẩm, uy tín.
• Thời hiệu yêu cầu thi hành án bị gián đoạn trong các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 31 Luật Thi hành án dân sự: người được thi hành án đã gửi đơn yêu cầu thi hành án mà chưa nhận được thông báo thụ lý của cơ quan thi hành án dân sự do lỗi khách quan; hoặc người phải thi hành án bị mất tích, chết mà chưa xác định được người thừa kế; hoặc có sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan.
• Thời hiệu yêu cầu thi hành án được tính lại trong các trường hợp quy định tại Điều 32 Luật Thi hành án dân sự: kể từ ngày người được thi hành án nhận được thông báo của cơ quan thi hành án dân sự về việc chưa có điều kiện thi hành án; hoặc kể từ ngày có điều kiện thi hành án trở lại; hoặc kể từ ngày chướng ngại vật khách quan bị loại bỏ.

Hậu quả pháp lý

• Nếu người được thi hành án không nộp đơn yêu cầu thi hành án đúng thời hạn luật định và không thuộc các trường hợp gián đoạn hoặc được tính lại thời hiệu, quyền yêu cầu thi hành án sẽ bị mất. Cơ quan thi hành án dân sự sẽ từ chối thụ lý yêu cầu.
• Đối với người phải thi hành án, nếu người được thi hành án đã mất quyền yêu cầu thi hành án do hết thời hiệu, người phải thi hành án sẽ không còn bị cưỡng chế thi hành án đối với nghĩa vụ đó. Tuy nhiên, nghĩa vụ dân sự có thể vẫn tồn tại nếu được yêu cầu theo con đường khác (ví dụ: thỏa thuận tự nguyện).
• Trường hợp quá thời hiệu nhưng cơ quan thi hành án dân sự vẫn thụ lý và ra quyết định thi hành án, người phải thi hành án có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện yêu cầu hủy quyết định đó theo thủ tục tố tụng hành chính.
• Việc hết thời hiệu thi hành án không làm chấm dứt các quyền lợi, nghĩa vụ theo bản chất của bản án, quyết định mà chỉ làm mất đi khả năng cưỡng chế thi hành án của Nhà nước.
• Người được thi hành án có thể tự nguyện từ bỏ quyền yêu cầu thi hành án hoặc thỏa thuận với người phải thi hành án về việc thi hành án ngoài khuôn khổ cưỡng chế của cơ quan nhà nước.

Được tham chiếu bởi ban_an_so_32_2017_hs_pt