Thẩm Quyền Lựa Chọn Tòa Án
Thuộc: tham_quyen_giai_quyet_tranh_chap_cua_toa_an
Thuộc: tham_quyen_cua_toa_an
Định nghĩa
Thẩm quyền lựa chọn Tòa án của nguyên đơn là quyền năng pháp lý do luật tố tụng dân sự ghi nhận, cho phép nguyên đơn trong những trường hợp nhất định được quyền lựa chọn một trong các Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động thay vì phải tuân theo quy tắc chung về thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ nơi bị đơn cư trú, làm việc hoặc có trụ sở. Quy định này nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn, tạo điều kiện thuận lợi cho họ trong việc tiếp cận công lý.
Điều kiện áp dụng
- Vụ án phải thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam.
- Phải xuất hiện các tình huống pháp lý đặc thù quy định tại khoản 1 Điều 40 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 như: không biết nơi cư trú, làm việc, trụ sở của bị đơn; vụ án phát sinh từ hoạt động của chi nhánh tổ chức; tranh chấp về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng; tranh chấp về nghĩa vụ cấp dưỡng; tranh chấp phát sinh từ quan hệ hợp đồng mà nguyên đơn lựa chọn nơi thực hiện hợp đồng; bị đơn không có nơi cư trú, làm việc, trụ sở ở Việt Nam.
- Nguyên đơn phải thực hiện quyền lựa chọn bằng hành vi thực tế thông qua việc nộp đơn khởi kiện tại một trong những Tòa án có thẩm quyền lựa chọn và Tòa án được lựa chọn chưa thụ lý vụ án đó trước đó.
- Việc lựa chọn Tòa án không được vi phạm các quy định về thẩm quyền chuyên biệt hoặc thẩm quyền của Tòa án cấp trên.
Hậu quả pháp lý
- Tòa án được nguyên đơn lựa chọn có trách nhiệm xem xét, thụ lý và giải quyết vụ án theo đúng trình tự, thủ tục tố tụng dân sự nếu hồ sơ khởi kiện hợp lệ.
- Các Tòa án khác cũng có thẩm quyền tương đương nhưng không được nguyên đơn lựa chọn sẽ mất quyền thụ lý giải quyết vụ án đó để tránh sự chồng chéo trong hoạt động xét xử.
- Bị đơn có nghĩa vụ phải tham gia tố tụng tại Tòa án do nguyên đơn lựa chọn và không có quyền phản đối việc lựa chọn này nếu việc lựa chọn của nguyên đơn là đúng pháp luật.
- Tiết kiệm chi phí, thời gian và công sức đi lại cho nguyên đơn trong quá trình tham gia giải quyết vụ án tại Tòa án.
⚠️ WARNING
Mâu thuẫn pháp lý / Điểm tranh chấp
- Còn có sự không thống nhất trong thực tiễn xét xử về việc xác định 'nơi thực hiện hợp đồng' khi nguyên đơn lựa chọn Tòa án theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 40 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, đặc biệt đối với các hợp đồng dịch vụ trực tuyến hoặc hợp đồng có nhiều địa điểm thực hiện nghĩa vụ khác nhau.
- Tranh luận về việc bảo đảm sự bình đẳng giữa các đương sự, khi nguyên đơn có quyền chủ động chọn Tòa án thuận lợi nhất cho mình, có thể gây khó khăn, tốn kém chi phí đi lại vượt trội cho bị đơn trong việc thực hiện quyền tự bảo vệ.
- Chưa có hướng dẫn giải thích cụ thể về việc xử lý xung đột thẩm quyền khi nguyên đơn nộp đơn khởi kiện tại nhiều Tòa án khác nhau cùng một lúc và các Tòa án này đều có thẩm quyền lựa chọn theo quy định pháp luật.
Được tham chiếu bởi ban_an_so_01_2017_kdtm