Hội Đồng Xét Xử Sơ Thẩm

Thuộc: hoi_dong_xet_xu

Định nghĩa

Hội đồng xét xử sơ thẩm là một cơ quan xét xử của Tòa án, được thành lập theo quy định của pháp luật tố tụng để tiến hành xét xử lần đầu một vụ án hình sự, dân sự hoặc hành chính. Hội đồng này có nhiệm vụ nghiên cứu hồ sơ vụ án, tiến hành các hoạt động xét hỏi, nghe các bên trình bày, tranh luận, xem xét chứng cứ và ra bản án, quyết định giải quyết toàn bộ nội dung vụ án trên cơ sở các quy định của pháp luật hiện hành, nhằm bảo vệ công lý, quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước, tổ chức, cá nhân.

Điều kiện áp dụng

• Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định của pháp luật tố tụng. Cụ thể:
• Trong vụ án hình sự: Hội đồng xét xử sơ thẩm thông thường gồm 03 Thẩm phán và 02 Hội thẩm nhân dân; trường hợp vụ án có tính chất phức tạp, nghiêm trọng có thể gồm 02 Thẩm phán và 03 Hội thẩm nhân dân; đối với vụ án được xét xử theo thủ tục rút gọn thì Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm 01 Thẩm phán (Điều 254 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015).
• Trong vụ án dân sự: Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm 01 Thẩm phán và 02 Hội thẩm nhân dân; trường hợp xét xử theo thủ tục rút gọn thì Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm 01 Thẩm phán (Điều 217 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015).
• Trong vụ án hành chính: Hội đồng xét xử sơ thẩm vụ án hành chính gồm 01 Thẩm phán và 02 Hội thẩm nhân dân; trường hợp xét xử theo thủ tục rút gọn thì Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm 01 Thẩm phán (Điều 162 Luật Tố tụng hành chính 2015).
• Thẩm quyền giải quyết: Hội đồng xét xử sơ thẩm phải được thành lập tại Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ án theo lãnh thổ, theo cấp và theo loại việc quy định trong các Bộ luật tố tụng tương ứng (ví dụ: Chương III Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 về thẩm quyền của Tòa án).
• Tuân thủ thủ tục tố tụng: Việc thành lập Hội đồng xét xử và tiến hành các hoạt động tố tụng của Hội đồng phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về trình tự, thủ tục được quy định trong Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính và các văn bản pháp luật khác có liên quan.
• Độc lập và khách quan: Các thành viên của Hội đồng xét xử phải độc lập và chỉ tuân theo pháp luật khi xét xử. Các thành viên phải đáp ứng các tiêu chuẩn về tư cách và không thuộc các trường hợp phải từ chối hoặc bị thay đổi để đảm bảo tính khách quan của quá trình xét xử (ví dụ: Điều 49, 50 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015; Điều 52, 53 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015).

Hậu quả pháp lý

• Giá trị pháp lý của bản án, quyết định: Bản án hoặc quyết định của Hội đồng xét xử sơ thẩm có giá trị pháp lý bắt buộc đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan. Bản án, quyết định này có hiệu lực pháp luật sau thời hạn kháng cáo, kháng nghị nếu không có kháng cáo, kháng nghị hợp lệ (ví dụ: Điều 296 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015; Điều 280 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015).
• Xác định quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp: Bản án, quyết định của Hội đồng xét xử sơ thẩm xác định rõ ràng quyền, nghĩa vụ, lợi ích hợp pháp của các đương sự hoặc trách nhiệm pháp lý của bị cáo, giải quyết triệt để nội dung vụ án theo quy định của pháp luật.
• Quyền kháng cáo, kháng nghị: Các đương sự, người có quyền, lợi ích hợp pháp liên quan hoặc Viện kiểm sát có quyền kháng cáo, kháng nghị bản án, quyết định sơ thẩm để yêu cầu Tòa án cấp trên xét xử phúc thẩm (ví dụ: Chương XXIII Bộ luật Tố tụng dân sự 2015; Chương XXIV Bộ luật Tố tụng hình sự 2015).
• Cơ sở thi hành án: Bản án, quyết định của Hội đồng xét xử sơ thẩm khi có hiệu lực pháp luật là cơ sở để cơ quan thi hành án có thẩm quyền tổ chức thi hành theo quy định của pháp luật về thi hành án (Luật Thi hành án dân sự, Luật Thi hành án hình sự).

Xem thêm: hoi_dong_xet_xu_phuc_tham

Xem thêm: xet_xu_phuc_tham

Xem thêm: thanh_phan_hoi_dong_xet_xu_so_tham

Được tham chiếu bởi ban_an_so_01_2017_dsst_2