Đơn Khởi Kiện Bổ Sung
Định nghĩa
Trong pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam, khái niệm "đơn khởi kiện bổ sung" không được định nghĩa là một loại đơn riêng biệt mà được hiểu là hành vi tố tụng của nguyên đơn nhằm sửa đổi, bổ sung các yêu cầu khởi kiện ban đầu đã được nêu trong đơn khởi kiện. Đây là việc nguyên đơn thay đổi nội dung, căn cứ của yêu cầu khởi kiện đã có hoặc bổ sung thêm các yêu cầu khác có liên quan đến quan hệ pháp luật đang được giải quyết trong vụ án. Việc sửa đổi, bổ sung này phải được thực hiện theo các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Điều kiện áp dụng
- Chủ thể có quyền: Chỉ nguyên đơn (hoặc người đại diện hợp pháp của nguyên đơn) mới có quyền sửa đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện.
- Thời điểm: Trước khi Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục sơ thẩm (khoản 1 Điều 217 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và điểm b khoản 1 Điều 6 Nghị quyết số 04/2017/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao). Tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn có quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu của mình nếu việc thay đổi, bổ sung đó không làm thay đổi bản chất tranh chấp và không làm vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện ban đầu, trừ trường hợp rút toàn bộ hoặc một phần yêu cầu khởi kiện (khoản 1 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và khoản 2 Điều 6 Nghị quyết số 04/2017/NQ-HĐTP).
- Hình thức: Việc sửa đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện phải được thể hiện bằng văn bản (đơn bổ sung yêu cầu khởi kiện) hoặc được ghi nhận vào biên bản phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải hoặc biên bản phiên tòa.
- Nội dung: Yêu cầu bổ sung phải liên quan trực tiếp đến quan hệ pháp luật đã được xác định trong đơn khởi kiện ban đầu, không được làm thay đổi hoàn toàn đối tượng khởi kiện hoặc làm vụ án trở nên phức tạp quá mức, không thể giải quyết trong cùng một vụ án.
Hậu quả pháp lý
- Đảm bảo quyền tự định đoạt của nguyên đơn, cho phép họ điều chỉnh yêu cầu phù hợp với diễn biến vụ án, chứng cứ mới hoặc thực tiễn khách quan.
- Nếu yêu cầu bổ sung được Tòa án chấp nhận, các yêu cầu này sẽ là một phần nội dung của vụ án và được Tòa án xem xét, giải quyết cùng với các yêu cầu ban đầu.
- Tòa án có nghĩa vụ thông báo việc sửa đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện cho các đương sự khác để họ có thời gian chuẩn bị lời khai, chứng cứ để đối phó, đảm bảo quyền tranh tụng.
- Việc sửa đổi, bổ sung có thể dẫn đến việc Tòa án phải gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử nếu việc bổ sung làm phát sinh tình tiết phức tạp mới, cần thu thập thêm chứng cứ hoặc cần thời gian để các đương sự khác chuẩn bị.
- Nếu yêu cầu bổ sung vượt quá giới hạn hoặc thời điểm cho phép, Tòa án sẽ không chấp nhận xem xét, giải quyết phần yêu cầu đó.
⚠️ WARNING
Mâu thuẫn pháp lý / Điểm tranh chấp
- Phạm vi và bản chất của tranh chấp: Việc xác định thế nào là "không làm thay đổi bản chất tranh chấp" và "không làm vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện ban đầu" (Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015) còn thiếu tiêu chí cụ thể, dẫn đến sự tùy nghi trong áp dụng của các Tòa án và các cách giải thích khác nhau giữa các chuyên gia, luật sư.
- Thời điểm và sự chậm trễ tố tụng: Mặc dù pháp luật đã quy định thời điểm được phép sửa đổi, bổ sung, nhưng thực tiễn vẫn có trường hợp nguyên đơn lợi dụng quyền này để kéo dài vụ án hoặc đưa ra các yêu cầu vào thời điểm quá cận kề phiên tòa, gây khó khăn cho Tòa án và các đương sự khác trong việc chuẩn bị.
- Phân biệt với yêu cầu khởi kiện mới: Ranh giới giữa việc "sửa đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện" trong cùng vụ án và việc "khởi kiện một vụ án mới" có nội dung liên quan đôi khi không rõ ràng, ảnh hưởng đến việc Tòa án có thụ lý yêu cầu đó vào vụ án đang giải quyết hay phải hướng dẫn đương sự khởi kiện thành vụ án độc lập.
- Trường hợp tranh chấp về tài sản chung/riêng, thừa kế: Trong các vụ án chia tài sản hoặc thừa kế, việc bổ sung tài sản, di sản vào danh mục tranh chấp thường xuyên xảy ra. Việc này có được coi là bổ sung trong phạm vi ban đầu hay là thay đổi bản chất tranh chấp, hay phải thụ lý riêng nếu tài sản mới được phát hiện là một vấn đề gây nhiều tranh luận và bất cập trong thực tiễn.
Xem thêm: don_khoi_kien
Xem thêm: don_kien
Được tham chiếu bởi ban_an_so_01_2017_dsst_2