Thỏa Thuận Riêng

Định nghĩa

Trong pháp luật Việt Nam, khái niệm "thỏa thuận riêng" không được định nghĩa cụ thể trong một điều khoản riêng biệt mà được hiểu dựa trên các nguyên tắc chung của giao dịch dân sự và hợp đồng. "Thỏa thuận riêng" là một dạng giao dịch dân sự, là sự thống nhất ý chí giữa các chủ thể nhằm xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền và nghĩa vụ dân sự (Điều 116 Bộ luật Dân sự năm 2015 - BLDS 2015). Thông thường, thuật ngữ này được sử dụng để chỉ một sự đồng thuận cụ thể, chi tiết hoặc mang tính cá biệt giữa các bên, nhằm bổ sung, sửa đổi, hoặc làm rõ một phần hoặc toàn bộ các điều khoản của một thỏa thuận chung, một hợp đồng khung, hoặc các quy định pháp luật có tính chất tùy nghi. Thỏa thuận riêng có thể được thể hiện dưới dạng văn bản độc lập (phụ lục, biên bản ghi nhớ, hợp đồng phụ) hoặc là một điều khoản đặc biệt trong một thỏa thuận lớn hơn, nhưng mục đích cốt lõi là tạo ra sự khác biệt hoặc cụ thể hóa so với quy định chung.

Điều kiện áp dụng

• Chủ thể tham gia thỏa thuận phải có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập (Điều 117 khoản 1 BLDS 2015).
• Chủ thể tham gia thỏa thuận hoàn toàn tự nguyện (Điều 117 khoản 2 BLDS 2015).
• Mục đích và nội dung của thỏa thuận không được vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội (Điều 117 khoản 3 BLDS 2015). Điều này đặc biệt quan trọng khi thỏa thuận riêng nhằm thay đổi các quy định pháp luật bắt buộc.
• Hình thức của thỏa thuận riêng phải phù hợp với quy định của pháp luật. Nếu pháp luật có quy định cụ thể về hình thức của giao dịch dân sự (ví dụ: bằng văn bản, có công chứng, chứng thực, đăng ký) thì thỏa thuận riêng phải tuân thủ hình thức đó để có hiệu lực (Điều 119 BLDS 2015).
• Nội dung thỏa thuận phải rõ ràng, cụ thể, không gây hiểu lầm. Trong trường hợp thỏa thuận riêng nhằm sửa đổi, bổ sung thỏa thuận chung, cần phải thể hiện rõ ý chí các bên về việc ưu tiên áp dụng thỏa thuận riêng đối với những nội dung cụ thể.

Hậu quả pháp lý

• Thỏa thuận riêng có giá trị pháp lý ràng buộc các bên tham gia, các bên có nghĩa vụ thực hiện đúng các cam kết đã thỏa thuận (Điều 401 BLDS 2015).
• Trong trường hợp thỏa thuận riêng được xác lập nhằm sửa đổi hoặc làm rõ các điều khoản của một thỏa thuận chung, thì thỏa thuận riêng sẽ được ưu tiên áp dụng đối với các nội dung mà nó điều chỉnh, miễn là nó không trái với các quy định pháp luật bắt buộc và không bị vô hiệu.
• Thỏa thuận riêng là căn cứ pháp lý để các bên thực hiện quyền, nghĩa vụ và là cơ sở để giải quyết các tranh chấp phát sinh giữa các bên liên quan đến nội dung đã được thỏa thuận riêng.
• Nếu một bên không thực hiện hoặc thực hiện không đúng thỏa thuận riêng, bên vi phạm phải chịu trách nhiệm dân sự như bồi thường thiệt hại, phạt vi phạm hợp đồng (nếu có thỏa thuận) theo quy định của pháp luật và hợp đồng.