Thẩm Quyền Giải Quyết Theo Lãnh Thổ

Thuộc: tham_quyen_giai_quyet_tranh_chap_cua_toa_an

Thuộc: tham_quyen_giai_quyet_vu_an

Thuộc: tham_quyen_giai_quyet_tranh_chap

Định nghĩa

Thẩm quyền giải quyết theo lãnh thổ là quy định của pháp luật nhằm phân định quyền hạn giải quyết vụ án, vụ việc của các Tòa án cùng cấp (nhưng khác về địa giới hành chính) theo phạm vi địa lý cụ thể. Khái niệm này xác định Tòa án nhân dân cấp huyện hoặc cấp tỉnh tại địa phương nào sẽ có thẩm quyền thụ lý, xem xét, giải quyết sơ thẩm một vụ việc dân sự, hình sự, hành chính, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại hoặc lao động, đảm bảo vụ việc được giải quyết tại Tòa án có điều kiện thuận lợi nhất để thu thập chứng cứ, triệu tập đương sự, chứng kiến, và thực thi bản án, quyết định.

Điều kiện áp dụng

• Đối với vụ việc dân sự (Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015): Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc (đối với cá nhân) hoặc có trụ sở (đối với pháp nhân) có thẩm quyền giải quyết (Điều 35, Điều 39). Trong một số trường hợp, các bên có thể thỏa thuận Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn. Đối với tranh chấp bất động sản, Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền. Đối với tranh chấp về hợp đồng, có thể là nơi thực hiện hợp đồng, nơi bị đơn cư trú/làm việc/có trụ sở, hoặc nơi có tài sản. Đối với bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, Tòa án nơi xảy ra thiệt hại hoặc nơi bị đơn cư trú/làm việc/có trụ sở có thẩm quyền.
• Đối với vụ án hình sự (Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015): Tòa án nơi tội phạm được thực hiện có thẩm quyền xét xử. Nếu tội phạm được thực hiện ở nhiều nơi hoặc không xác định được nơi thực hiện thì Tòa án nơi kết thúc việc điều tra có thẩm quyền xét xử (Điều 269). Đối với bị cáo phạm tội ở nước ngoài nhưng xét xử tại Việt Nam, Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi cư trú cuối cùng của bị cáo hoặc nơi bị cáo bị bắt, hoặc nơi có tài sản của bị cáo có thẩm quyền.
• Đối với vụ án hành chính (Luật Tố tụng hành chính năm 2015): Tòa án nhân dân cấp huyện nơi có trụ sở của cơ quan ban hành quyết định hành chính bị khiếu kiện, hoặc nơi thực hiện hành vi hành chính bị khiếu kiện, hoặc nơi cư trú của người khởi kiện có thẩm quyền giải quyết. Đối với quyết định, hành vi hành chính của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết theo lãnh thổ nơi có trụ sở của các cơ quan, cá nhân đó (Điều 31, Điều 32, Điều 33).

Hậu quả pháp lý

• Đảm bảo công bằng và hiệu quả: Việc tuân thủ thẩm quyền giải quyết theo lãnh thổ giúp vụ việc được giải quyết tại Tòa án thuận tiện nhất cho việc thu thập chứng cứ và tham gia tố tụng của các bên, góp phần đảm bảo tính công bằng và hiệu quả của quá trình giải quyết.
• Nguy cơ hủy án hoặc chuyển vụ án: Nếu Tòa án giải quyết vụ việc không đúng thẩm quyền lãnh thổ, bản án hoặc quyết định đã ban hành có thể bị hủy bởi Tòa án cấp trên theo thủ tục phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm, hoặc Tòa án phải chuyển hồ sơ vụ việc cho Tòa án có thẩm quyền giải quyết đúng theo quy định pháp luật (ví dụ: Điều 217 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015).
• Phát sinh quyền và nghĩa vụ tố tụng: Đương sự có quyền yêu cầu Tòa án chuyển vụ việc cho Tòa án có thẩm quyền nếu nhận thấy Tòa án đang giải quyết không đúng thẩm quyền. Tòa án có nghĩa vụ kiểm tra và xác định đúng thẩm quyền ngay từ khi thụ lý vụ án.
• Kéo dài thời gian giải quyết: Việc xác định sai thẩm quyền lãnh thổ ngay từ đầu hoặc trong quá trình tố tụng có thể dẫn đến việc vụ án bị tạm đình chỉ, đình chỉ, hoặc phải chuyển hồ sơ, làm kéo dài thời gian giải quyết vụ việc, gây tốn kém chi phí và công sức của các bên.

Xem thêm: tham_quyen_giai_quyet_tranh_chap_cua_trong_tai

Được tham chiếu bởi ban_an_so_01_2017_kdtm_st_10