Phiên Tòa Công Khai

Định nghĩa

Phiên tòa công khai là một nguyên tắc cơ bản của hoạt động xét xử, theo đó Tòa án thực hiện việc giải quyết vụ án trước sự chứng kiến, theo dõi của công chúng, bao gồm mọi công dân, cơ quan báo chí và các tổ chức xã hội, trừ các trường hợp đặc biệt được pháp luật quy định. Nguyên tắc này được hiến định tại Điều 103 Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 và được cụ thể hóa trong các bộ luật tố tụng như Bộ luật Tố tụng Hình sự, Bộ luật Tố tụng Dân sự, Luật Tố tụng Hành chính.

Điều kiện áp dụng

• Tòa án phải thông báo công khai về thời gian, địa điểm mở phiên tòa để công chúng có thể biết và tham dự.
• Mọi công dân có quyền tham dự, theo dõi diễn biến phiên tòa, trừ trường hợp có quy định khác của pháp luật hoặc bị hạn chế vì lý do an ninh trật tự, sức chứa của phòng xử án.
• Phiên tòa chỉ được xét xử kín trong các trường hợp đặc biệt theo quy định của pháp luật, bao gồm: cần giữ bí mật nhà nước; giữ gìn thuần phong mỹ tục của dân tộc; bảo vệ người dưới 18 tuổi hoặc người chưa thành niên; hoặc để giữ bí mật đời tư theo yêu cầu chính đáng của đương sự (Điều 25 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, Điều 15 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, Điều 16 Luật Tố tụng Hành chính 2015).
• Dù xét xử kín, bản án phải được tuyên công khai. Đây là yêu cầu bắt buộc nhằm đảm bảo tính minh bạch cuối cùng của phán quyết.
• Các hoạt động tại phiên tòa như việc hỏi, tranh luận, nghe ý kiến của Viện kiểm sát, phát biểu của các đương sự phải được diễn ra một cách minh bạch, công khai trước những người tham dự.

Hậu quả pháp lý

• Đảm bảo quyền được thông tin, quyền được giám sát hoạt động tư pháp của công dân, góp phần củng cố lòng tin của nhân dân vào công lý và nền tư pháp.
• Nâng cao trách nhiệm của Tòa án, Hội đồng xét xử, Thẩm phán, Kiểm sát viên và những người tiến hành tố tụng khác trong việc thực thi nhiệm vụ, đảm bảo phán quyết được đưa ra khách quan, đúng pháp luật.
• Ngăn ngừa những hành vi tiêu cực, độc đoán, chủ quan trong hoạt động xét xử, vì toàn bộ quá trình diễn ra trước sự chứng kiến của công chúng.
• Góp phần giáo dục pháp luật, tuyên truyền, phổ biến pháp luật trong cộng đồng thông qua việc công chúng tiếp cận trực tiếp với các quy định pháp luật được áp dụng tại phiên tòa.
• Nếu phiên tòa không được tổ chức công khai một cách hợp pháp mà không thuộc các trường hợp xét xử kín theo quy định, có thể bị coi là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, dẫn đến việc bản án, quyết định bị hủy bỏ hoặc sửa đổi theo thủ tục phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm.

Xem thêm: phien_toa_phuc_tham

Được tham chiếu bởi ban_an_so_01_2017_dsst_2