Niêm Yết Văn Bản Tố Tụng

Định nghĩa

Niêm yết văn bản tố tụng là một trong các phương thức cấp, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng do cơ quan tiến hành tố tụng thực hiện trong trường hợp không thể cấp, tống đạt, thông báo trực tiếp cho người được cấp, tống đạt, thông báo hoặc các phương thức khác không thực hiện được. Theo đó, văn bản tố tụng sẽ được dán công khai tại địa điểm theo quy định của pháp luật trong một khoảng thời gian nhất định nhằm bảo đảm các đương sự, người tham gia tố tụng biết được nội dung văn bản để thực hiện quyền và nghĩa vụ theo quy định, đồng thời bảo đảm tính liên tục và hiệu quả của hoạt động tố tụng.

Điều kiện áp dụng

• Tính bổ trợ: Phương thức niêm yết chỉ được áp dụng khi không thể thực hiện được việc cấp, tống đạt, thông báo trực tiếp cho người được cấp, tống đạt, thông báo hoặc các phương thức khác như qua dịch vụ bưu chính, người đại diện hợp pháp, người thân thích không thực hiện được. (Tham khảo Điều 179 khoản 2 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, Điều 134 khoản 1 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, Điều 123 khoản 2 Luật Tố tụng Hành chính 2015).
• Thực hiện đầy đủ thủ tục: Cơ quan tiến hành tố tụng phải lập biên bản về việc niêm yết, có chữ ký của người thực hiện niêm yết và người chứng kiến (nếu có), xác định rõ thời gian bắt đầu và kết thúc niêm yết. Biên bản này là căn cứ chứng minh việc niêm yết đã được thực hiện hợp lệ.
• Địa điểm niêm yết: Văn bản tố tụng phải được niêm yết tại các địa điểm cụ thể theo luật định, bao gồm: trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người được cấp, tống đạt, thông báo cư trú hoặc có trụ sở; nơi cư trú cuối cùng hoặc nơi có trụ sở của người đó; hoặc tại trụ sở cơ quan tiến hành tố tụng đã ban hành văn bản. (Tham khảo Điều 180 khoản 1 điểm b Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, Điều 124 khoản 1 điểm b Luật Tố tụng Hành chính 2015).
• Thời gian niêm yết: Thời gian niêm yết được quy định cụ thể cho từng loại tố tụng và từng loại văn bản: Đối với tố tụng dân sự và hành chính, thời gian niêm yết là 15 ngày kể từ ngày niêm yết (Tham khảo Điều 181 khoản 3 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, Điều 125 khoản 3 Luật Tố tụng Hành chính 2015). Đối với tố tụng hình sự, thời gian niêm yết là 7 ngày kể từ ngày niêm yết đối với giấy triệu tập, giấy báo và các văn bản khác; riêng đối với quyết định đưa vụ án ra xét xử thì thời gian niêm yết là 15 ngày (Tham khảo Điều 134 khoản 2 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015).
• Ghi nhận bằng hình ảnh: Thực tiễn xét xử yêu cầu việc niêm yết nên được ghi nhận bằng hình ảnh (chụp ảnh) để làm căn cứ chứng minh tính hợp pháp của việc niêm yết, tăng cường giá trị pháp lý của biên bản niêm yết.

Hậu quả pháp lý

• Văn bản được coi là đã tống đạt hợp lệ: Kể từ thời điểm kết thúc thời hạn niêm yết, văn bản tố tụng được coi là đã được tống đạt hợp lệ theo quy định của pháp luật. Người được cấp, tống đạt, thông báo được mặc nhiên coi là đã nhận được văn bản, bất kể họ có thực sự biết hay không. (Tham khảo Điều 181 khoản 3 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, Điều 134 khoản 2 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, Điều 125 khoản 3 Luật Tố tụng Hành chính 2015).
• Phát sinh quyền và nghĩa vụ pháp lý: Từ thời điểm văn bản được coi là tống đạt hợp lệ, các thời hạn tố tụng bắt đầu được tính, ví dụ: thời hạn kháng cáo, kháng nghị, thời hạn chuẩn bị xét xử, thời hạn nộp tài liệu, chứng cứ, thời hạn phải có mặt tại phiên tòa, phiên họp. Các quyền và nghĩa vụ pháp lý của đương sự, người tham gia tố tụng được xác lập theo quy định.
• Cơ sở để tiến hành các thủ tục tố tụng tiếp theo: Cơ quan tiến hành tố tụng có quyền và nghĩa vụ tiến hành các thủ tục tố tụng tiếp theo (ví dụ: mở phiên tòa, ra quyết định giải quyết vụ án) mà không cần chờ đợi người được tống đạt biết trực tiếp nội dung văn bản.
• Rủi ro pháp lý đối với người được tống đạt: Nếu người được tống đạt không chủ động tìm hiểu thông tin hoặc không tham gia tố tụng sau khi văn bản đã được niêm yết hợp lệ, họ có thể bị mất quyền lợi (ví dụ: mất quyền kháng cáo, bị xét xử vắng mặt, bị tuyên án bất lợi) do đã bỏ lỡ các thời hạn tố tụng quan trọng. Quyết định của cơ quan tố tụng vẫn có hiệu lực pháp luật đối với họ.

Được tham chiếu bởi ban_an_so_01_2017_kdtm_st_10