Nghĩa Vụ Chứng Minh Trong Tố Tụng Dân Sự
Định nghĩa
Nghĩa vụ chứng minh trong tố tụng dân sự là nghĩa vụ pháp lý của đương sự bao gồm nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong việc chủ động thu thập, giao nộp, xuất trình tài liệu, chứng cứ cho Tòa án để chứng minh cho yêu cầu hoặc sự phản đối yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp, được quy định cụ thể tại Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
Điều kiện áp dụng
- Vụ việc dân sự đã được Tòa án thụ lý và đang trong quá trình giải quyết theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.
- Chủ thể thực hiện nghĩa vụ phải là đương sự hoặc người đại diện hợp pháp của đương sự trong vụ việc dân sự.
- Đương sự đưa ra yêu cầu khởi kiện, yêu cầu phản tố, yêu cầu độc lập hoặc đưa ra ý kiến phản đối yêu cầu của người khác.
- Chứng cứ được thu thập và giao nộp phải đáp ứng đầy đủ ba thuộc tính cơ bản của chứng cứ bao gồm tính khách quan, tính liên quan và tính hợp pháp theo quy định tại Điều 93 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
- Việc giao nộp tài liệu, chứng cứ phải được thực hiện trong thời hạn chuẩn bị xét xử hoặc theo thời hạn mà Tòa án ấn định, trừ trường hợp có lý do chính đáng được chấp nhận.
Hậu quả pháp lý
- Đương sự tự chịu trách nhiệm về hậu quả của việc không chứng minh hoặc không chứng minh được, dẫn đến việc Tòa án có thể bác yêu cầu hoặc chấp nhận yêu cầu của đối phương dựa trên các chứng cứ hiện có trong hồ sơ.
- Đương sự có quyền yêu cầu Tòa án hỗ trợ thu thập chứng cứ nếu đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết nhưng vẫn không thể tự mình thu thập được tài liệu, chứng cứ theo quy định tại Điều 97 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
- Phát sinh nghĩa vụ của đương sự trong việc gửi bản sao tài liệu, chứng cứ đã giao nộp cho Tòa án cho các đương sự khác hoặc người đại diện hợp pháp của họ, trừ một số trường hợp đặc biệt liên quan đến bí mật nhà nước, thuần phong mỹ tục hoặc bí mật đời tư.
- Quyết định của Tòa án về việc giải quyết vụ án sẽ dựa trên kết quả của quá trình tiếp cận, công khai và tranh tụng về các chứng cứ đã được các bên thực hiện nghĩa vụ chứng minh.
⚠️ WARNING
Mâu thuẫn pháp lý / Điểm tranh chấp
- Ranh giới chưa thực sự rõ ràng giữa nghĩa vụ tự chứng minh của đương sự và trách nhiệm hỗ trợ thu thập chứng cứ của Tòa án, dẫn đến tình trạng đương sự có tâm lý ỷ lại, trông chờ vào sự can thiệp của Thẩm phán.
- Tiêu chí xác định việc đương sự 'đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết nhưng không thể tự thu thập được chứng cứ' chưa được hướng dẫn cụ thể, gây ra sự áp dụng không đồng nhất giữa các Thẩm phán và các cấp Tòa án.
- Bất cập trong việc xử lý hành vi giao nộp chứng cứ muộn hoặc cố tình che giấu chứng cứ của đương sự, do chế tài xử lý đối với việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ chứng minh vẫn chưa đủ mạnh để ngăn chặn hành vi kéo dài vụ án.
- Sự bất bình đẳng trên thực tế về năng lực tài chính, trình độ hiểu biết pháp luật và khả năng tiếp cận nguồn chứng cứ giữa các bên đương sự (như giữa người lao động và người sử dụng lao động, hoặc người tiêu dùng và doanh nghiệp) khiến nguyên tắc nghĩa vụ chứng minh ngang nhau khó đảm bảo sự công bằng tuyệt đối.
Xem thêm: bo_luat_to_tung_dan_su_2015
Được tham chiếu bởi an_le_09_2016_trong_tai