Mặc Nhiên Thừa Nhận

Định nghĩa

Mặc nhiên thừa nhận là một nguyên tắc pháp lý hoặc một trạng thái pháp lý phát sinh khi một chủ thể được coi là đã chấp thuận, đồng ý hoặc công nhận một sự việc, quyền, nghĩa vụ hoặc một quyết định mà không cần biểu thị ý chí một cách rõ ràng bằng lời nói, văn bản hoặc hành vi cụ thể. Sự chấp thuận này được suy ra từ sự im lặng, không có hành động phản đối trong một thời hạn nhất định, hoặc được pháp luật quy định là đương nhiên có giá trị khi các điều kiện nhất định được đáp ứng. Trong pháp luật Việt Nam, nguyên tắc này được thể hiện dưới nhiều hình thức và phạm vi áp dụng khác nhau, đặc biệt là trong thủ tục hành chính (ví dụ: chấp thuận mặc nhiên đối với các hồ sơ hành chính khi cơ quan nhà nước không phản hồi trong thời hạn quy định) và trong một số trường hợp giao dịch dân sự khi có quy định của pháp luật hoặc thỏa thuận giữa các bên. Ví dụ, theo khoản 2 Điều 393 Bộ luật Dân sự năm 2015, "Sự im lặng của bên được đề nghị giao kết hợp đồng không có nghĩa là chấp nhận giao kết hợp đồng, trừ trường hợp có thỏa thuận hoặc theo quy định của pháp luật."

Điều kiện áp dụng

• Có căn cứ pháp luật cụ thể hoặc thỏa thuận rõ ràng: Nguyên tắc "mặc nhiên thừa nhận" chỉ được áp dụng khi có quy định cụ thể của pháp luật (điều luật, nghị định, thông tư) hoặc khi các bên trong quan hệ pháp luật đã có thỏa thuận trước về việc coi sự im lặng, không phản đối là sự chấp thuận.
• Thông báo rõ ràng về quyền hoặc nghĩa vụ phản đối: Chủ thể có quyền hoặc nghĩa vụ phản đối phải được biết hoặc có cơ sở để biết về nội dung cần phản hồi/phản đối và thời hạn thực hiện quyền đó.
• Thời hạn xác định: Phải có một khoảng thời gian cụ thể, được quy định bởi pháp luật hoặc thỏa thuận, trong đó nếu không có sự phản đối hoặc hành động phủ nhận thì coi như đã chấp nhận.
• Không có hành vi thể hiện ý chí phủ nhận: Trong thời hạn và điều kiện đã định, chủ thể không thực hiện bất kỳ hành vi nào (lời nói, văn bản, hành động) nhằm phủ nhận, từ chối hoặc phản đối nội dung liên quan.

Hậu quả pháp lý

• Phát sinh hiệu lực pháp luật: Khi các điều kiện được đáp ứng, sự mặc nhiên thừa nhận sẽ làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt một quan hệ pháp luật, quyền hoặc nghĩa vụ như thể đã có sự thể hiện ý chí rõ ràng.
• Ràng buộc pháp lý: Các chủ thể liên quan phải tuân thủ các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ sự mặc nhiên thừa nhận.
• Chuyển giao gánh nặng chứng minh: Bên cho rằng không có sự mặc nhiên thừa nhận sẽ phải chịu gánh nặng chứng minh ý chí phủ nhận của mình, nếu không sẽ bị ràng buộc bởi sự mặc nhiên thừa nhận.
• Cơ sở cho việc thực hiện các thủ tục tiếp theo: Trong thủ tục hành chính, "chấp thuận mặc nhiên" là cơ sở để cơ quan nhà nước thực hiện các bước tiếp theo trong quy trình giải quyết hồ sơ hoặc cấp phép.

Được tham chiếu bởi ban_an_12_2023_kdtm_pt