Liệt Sỹ
Định nghĩa
Liệt sỹ là người đã hy sinh vì sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế, hoặc vì an ninh, quốc phòng và lợi ích của Nhà nước, của nhân dân, được Nhà nước và nhân dân ghi nhận, tôn vinh bằng các chính sách ưu đãi theo quy định của pháp luật. Khái niệm này được quy định cụ thể tại Điều 14 của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng số 02/2020/UBTVQH14.
Điều kiện áp dụng
- Hy sinh trong chiến đấu hoặc trực tiếp phục vụ chiến đấu để bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, an ninh quốc gia.
- Hy sinh trong khi làm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; thực hiện công tác quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh mà có tính chất nguy hiểm.
- Hy sinh do ốm đau, tai nạn xảy ra khi đang làm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, địa bàn có khó khăn đặc biệt theo quy định của pháp luật hoặc nơi biên giới, hải đảo; đã được cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xác nhận là do thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh gây ra.
- Trực tiếp làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ, tử sỹ mà gặp tai nạn rủi ro.
- Hy sinh trong khi làm nhiệm vụ quốc tế được giao.
- Hy sinh do bị địch bắt, tra tấn nhưng vẫn kiên cường giữ vững khí tiết.
- Hy sinh trong đấu tranh chống lại hoặc truy bắt tội phạm.
- Hy sinh đặc biệt dũng cảm trong lao động, học tập hoặc công tác được công nhận là anh hùng.
Hậu quả pháp lý
- Được cấp “Bằng Tổ quốc ghi công” theo quy định của pháp luật.
- Được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng theo quy định; trường hợp thân nhân liệt sỹ không có người hưởng trợ cấp tuất hằng tháng thì được hưởng trợ cấp một lần.
- Thân nhân của liệt sỹ được hưởng bảo hiểm y tế; ưu tiên trong giáo dục, đào tạo; ưu tiên trong tuyển dụng vào cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội.
- Thân nhân liệt sỹ được hưởng chính sách ưu đãi về nhà ở, đất ở theo quy định của pháp luật.
- Liệt sỹ được ghi tên vào bia tưởng niệm tại nghĩa trang liệt sỹ.
- Mộ liệt sỹ được quản lý, chăm sóc, tu bổ.
- Được hưởng các ưu đãi khác theo quy định của pháp luật về người có công với cách mạng.
⚠️ WARNING
Mâu thuẫn pháp lý / Điểm tranh chấp
- Việc xác định tiêu chí “trực tiếp phục vụ chiến đấu” hoặc “có tính chất nguy hiểm” đôi khi còn chưa rõ ràng, dẫn đến khó khăn trong việc xét duyệt công nhận liệt sỹ cho một số trường hợp, đặc biệt là các trường hợp hy sinh trong các tình huống phi chiến đấu trực tiếp hoặc gián tiếp.
- Thực tiễn áp dụng Pháp lệnh đôi khi phát sinh những tranh cãi về bằng chứng và quy trình xác nhận, đặc biệt đối với các trường hợp hy sinh từ lâu, việc thu thập hồ sơ, giấy tờ gốc gặp nhiều trở ngại.
- Mối quan hệ nhân quả giữa “ốm đau, tai nạn” với việc “thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh” tại địa bàn đặc biệt khó khăn vẫn là một điểm cần được hướng dẫn cụ thể hơn để tránh sự tùy nghi trong việc xét duyệt.
- Việc xác định “hy sinh do bị địch bắt, tra tấn nhưng vẫn kiên cường giữ vững khí tiết” đòi hỏi phải có các chứng cứ khách quan, đáng tin cậy, điều này rất khó khăn trong bối cảnh lịch sử phức tạp và thiếu nhân chứng.
- Sự chưa thống nhất trong việc áp dụng các quy định liên quan đến thân nhân liệt sỹ, đặc biệt là các chính sách ưu đãi về đất ở, nhà ở giữa các địa phương do sự khác biệt trong quy định và thực tiễn quản lý đất đai.
Được tham chiếu bởi ban_an_so_02_2018_hs_pt