Lãi Suất Do Chậm Thực Hiện Nghĩa Vụ

Định nghĩa

Lãi suất do chậm thực hiện nghĩa vụ, cụ thể là chậm trả tiền, là khoản tiền mà bên có nghĩa vụ phải trả cho bên có quyền do việc chậm trễ trong việc thực hiện nghĩa vụ thanh toán một khoản tiền khi nghĩa vụ đó đã đến hạn. Khái niệm này được quy định tại Điều 357 Bộ luật Dân sự năm 2015 (BLDS 2015) và Điều 306 Luật Thương mại năm 2005 (LTM 2005), nhằm bảo vệ quyền lợi của bên có quyền và buộc bên có nghĩa vụ phải chịu trách nhiệm về hành vi vi phạm của mình.

Điều kiện áp dụng

• Tồn tại nghĩa vụ trả tiền hợp pháp: Phải có một nghĩa vụ trả tiền cụ thể, rõ ràng, được xác lập trên cơ sở hợp đồng hoặc quy định của pháp luật.
• Nghĩa vụ trả tiền đã đến hạn: Thời điểm thực hiện nghĩa vụ trả tiền đã đến theo thỏa thuận hoặc theo quy định pháp luật.
• Bên có nghĩa vụ chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền: Bên có nghĩa vụ đã không thanh toán hoặc thanh toán không đầy đủ, không đúng hạn khoản tiền phải trả.
• Không có thỏa thuận hoặc thỏa thuận thấp hơn mức lãi suất luật định: Trong trường hợp các bên không có thỏa thuận về lãi suất chậm trả, hoặc có thỏa thuận nhưng mức lãi suất thỏa thuận thấp hơn mức lãi suất do pháp luật quy định, hoặc thỏa thuận về lãi suất không rõ ràng.
• Không thuộc trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan: Việc chậm thực hiện nghĩa vụ không phải do sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.

Hậu quả pháp lý

• Phát sinh nghĩa vụ trả lãi: Bên có nghĩa vụ chậm trả tiền phải trả lãi trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả.
• Xác định mức lãi suất: Theo Điều 357.2 BLDS 2015, trong trường hợp bên có nghĩa vụ chậm trả tiền thì bên đó phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả theo lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này. Cụ thể, nếu các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay (đối với giao dịch dân sự, trừ trường hợp luật khác có quy định khác). Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá giới hạn thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực. Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 10%/năm của khoản tiền vay tại thời điểm trả nợ. Đối với quan hệ thương mại, Điều 306 LTM 2005 quy định: Bên vi phạm hợp đồng hoặc dùng các biện pháp khác ngăn cản việc thực hiện hợp đồng phải trả lãi đối với số tiền chậm trả hoặc giá trị hàng hóa, dịch vụ hoặc các chi phí hợp lý khác trên mức lãi suất nợ quá hạn trung bình trên thị trường tại thời điểm thanh toán tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thoả thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.
• Quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại: Ngoài tiền lãi do chậm thực hiện nghĩa vụ, bên có quyền còn có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại (nếu có) phát sinh do việc chậm trả tiền (Điều 360 BLDS 2015) nếu khoản tiền lãi không đủ bù đắp thiệt hại.
• Không ảnh hưởng đến nghĩa vụ gốc: Việc trả lãi suất do chậm thực hiện nghĩa vụ không làm chấm dứt nghĩa vụ gốc phải trả tiền và các nghĩa vụ khác có liên quan.

Được tham chiếu bởi ban_an_so_01_2017_kdtm_st_10