Luật Việt Wiki
Tra cứu Wiki

Không Gian Trên Đất

Định nghĩa

Theo Điều 265 Bộ luật Dân sự năm 2015, quyền đối với không gian và lòng đất bao gồm quyền được trong phạm vi ranh giới trên mặt đất và chiều cao, chiều sâu theo quy định của pháp luật để sử dụng vào mục đích xây dựng công trình trên mặt đất, lòng đất và trên không trung theo quy hoạch xây dựng. Do đó, "không gian trên đất" được hiểu là phần không gian theo chiều thẳng đứng phía trên mặt đất của một thửa đất, mà chủ thể có quyền sử dụng đất được phép khai thác, sử dụng trong phạm vi ranh giới trên mặt đất và theo giới hạn chiều cao, các quy định khác của pháp luật để phục vụ mục đích sử dụng đất đã được Nhà nước giao, cho thuê hoặc công nhận, cũng như để xây dựng các công trình hợp pháp.

Điều kiện áp dụng

  • Chủ thể phải có quyền sử dụng đất hợp pháp đối với thửa đất theo quy định của Luật Đất đai và các văn bản pháp luật có liên quan (được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, hoặc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất).
  • Việc khai thác, sử dụng không gian trên đất phải phù hợp với mục đích sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt hoặc quy định.
  • Mọi hoạt động xây dựng, khai thác trong không gian trên đất phải tuân thủ quy hoạch xây dựng chi tiết, quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng, giới hạn chiều cao công trình và các quy định pháp luật khác về quản lý không gian kiến trúc cảnh quan.
  • Việc sử dụng không gian trên đất không được gây cản trở, xâm phạm đến lợi ích công cộng (như hành lang an toàn giao thông, đường dây điện, đường bay, công trình quốc phòng, an ninh) hoặc quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể khác đối với các bất động sản liền kề.

Hậu quả pháp lý

  • Quyền xây dựng, lắp đặt công trình (nhà ở, các công trình kiến trúc khác) trong không gian trên đất theo giấy phép xây dựng và quy hoạch được duyệt.
  • Quyền khai thác, sử dụng không gian trên đất để phục vụ mục đích sử dụng đất (ví dụ: trồng cây, lắp đặt thiết bị, biển quảng cáo, đường dây, đường ống) trong giới hạn cho phép.
  • Quyền yêu cầu bảo vệ khỏi các hành vi xâm phạm không gian trên đất của mình bởi các chủ thể khác (ví dụ: lấn chiếm không gian, gây cản trở trái pháp luật).
  • Quyền chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế, thế chấp quyền sử dụng đất cùng với các công trình trên đất và quyền khai thác không gian liên quan theo quy định của pháp luật.
  • Nghĩa vụ tuân thủ các quy định của pháp luật về xây dựng, quy hoạch đô thị, quản lý không gian kiến trúc cảnh quan và bảo vệ môi trường.
  • Nghĩa vụ không gây ảnh hưởng tiêu cực đến không gian lân cận, lợi ích công cộng, và an toàn chung trong quá trình khai thác, sử dụng.
  • Nghĩa vụ thực hiện các thủ tục hành chính liên quan (xin cấp phép xây dựng, đăng ký sở hữu công trình) theo đúng quy định pháp luật.
  • Bị xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi xây dựng không phép, sai phép, lấn chiếm không gian công cộng hoặc vượt quá giới hạn chiều cao cho phép.
  • Bị buộc tháo dỡ công trình vi phạm, khôi phục tình trạng ban đầu nếu vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp luật.
  • Có trách nhiệm bồi thường thiệt hại nếu việc sử dụng không gian gây thiệt hại cho người khác theo quy định của Bộ luật Dân sự.

⚠️ WARNING

Mâu thuẫn pháp lý / Điểm tranh chấp

  • Pháp luật Việt Nam (Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Đất đai 2013) chưa có quy định cụ thể, rõ ràng về giới hạn chiều cao của quyền đối với không gian trên đất. Điều 265 Bộ luật Dân sự 2015 chỉ nêu "theo quy định của pháp luật" mà không định lượng. Các quy định về chiều cao tối đa của công trình trong quy hoạch và giấy phép xây dựng là giới hạn hành chính về quản lý xây dựng chứ không phải là giới hạn về quyền dân sự đối với không gian. Điều này dẫn đến tranh luận về việc liệu quyền sử dụng đất có đương nhiên bao gồm "toàn bộ" không gian phía trên đất hay chỉ giới hạn ở một độ cao "hợp lý" hoặc "có thể khai thác được trên thực tế".
  • Mối quan hệ giữa quyền sử dụng không gian trên đất của cá nhân, tổ chức và không phận quốc gia còn là vấn đề chưa được pháp luật phân định rạch ròi. Không phận thuộc chủ quyền quốc gia, trong khi quyền sử dụng đất lại có phần không gian trên đất. Giới luật học có những quan điểm khác nhau về việc xác định ranh giới giữa "không gian trên đất" thuộc quyền của chủ thể sử dụng đất và "không phận quốc gia" thuộc chủ quyền Nhà nước, đặc biệt trong bối cảnh phát triển của các công nghệ bay không người lái và các hình thức khai thác không gian mới.
  • Trong thực tiễn, thường xảy ra xung đột giữa quyền khai thác không gian riêng và lợi ích công cộng. Các công trình công cộng như đường điện cao thế, cầu vượt, đường dây cáp quang, hệ thống thông tin liên lạc có thể đi qua không gian trên đất của cá nhân, tổ chức. Mặc dù có các quy định về hành lang an toàn và bồi thường, việc xác định mức độ ảnh hưởng, phạm vi bồi thường và giới hạn của quyền khai thác không gian riêng trong những trường hợp này vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, dễ gây tranh chấp giữa các bên liên quan.
  • Việc xác định thiệt hại và bồi thường khi quyền sử dụng không gian trên đất bị xâm phạm (ví dụ: công trình lấn chiếm không gian, ô nhiễm từ trên cao, tiếng ồn vượt mức cho phép từ hoạt động trên không) còn phức tạp do thiếu các tiêu chí định lượng rõ ràng và thống nhất trong một số trường hợp cụ thể, dẫn đến khó khăn trong quá trình giải quyết tranh chấp.

Được tham chiếu bởi ban_an_so_01_2017_dsst_2

Xem tài liệu gốc

Báo lỗi chất lượng bài viết