Hội Thẩm Nhân Dân

Định nghĩa

Hội thẩm nhân dân là công dân Việt Nam được bầu hoặc cử theo quy định của pháp luật để tham gia hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân, đại diện cho nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước trong lĩnh vực tư pháp. Vai trò của Hội thẩm nhân dân nhằm bảo đảm nguyên tắc Hiến định về việc xét xử có sự tham gia của nhân dân, góp phần làm cho các bản án, quyết định của Tòa án phản ánh ý chí, nguyện vọng của nhân dân, tăng cường tính dân chủ và công khai trong hoạt động tư pháp. Theo khoản 2 Điều 2 và Điều 84 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014, Hội thẩm nhân dân là thành phần không thể thiếu trong Hội đồng xét xử sơ thẩm của Tòa án nhân dân các cấp (trừ trường hợp luật có quy định khác), có quyền và nghĩa vụ ngang với Thẩm phán khi nghị án.

Điều kiện áp dụng

• Là công dân Việt Nam, trung thành với Tổ quốc và Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có phẩm chất đạo đức tốt, có tinh thần dũng cảm và kiên quyết bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa (Điều 85 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014).
• Có kiến thức pháp lý và kinh nghiệm thực tiễn.
• Có sức khỏe bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ.
• Độ tuổi: Nam từ đủ 30 tuổi đến hết 65 tuổi, nữ từ đủ 30 tuổi đến hết 60 tuổi (Điều 86 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014).
• Thường trú ở địa phương mà Tòa án nhân dân có trụ sở. Đối với Hội thẩm Tòa án quân sự, phải là quân nhân thường trú ở đơn vị quân đội có Tòa án quân sự cấp khu vực, cấp quân khu và tương đương (Điều 86 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014).
• Không thuộc các trường hợp không được làm Hội thẩm nhân dân như: đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; đã bị kết tội mà chưa được xóa án tích; đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính; mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; bị Tòa án tuyên bố phá sản; đang chấp hành hình phạt tù; bị kỷ luật buộc thôi việc hoặc bị sa thải mà chưa hết thời hạn 03 năm kể từ ngày thi hành quyết định kỷ luật (Điều 87 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014).
• Được Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu (đối với Hội thẩm Tòa án nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện) hoặc do cơ quan có thẩm quyền trong Quân đội nhân dân cử (đối với Hội thẩm Tòa án quân sự) theo nhiệm kỳ 5 năm (Điều 86, Điều 89 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014).

Hậu quả pháp lý

• Được nghiên cứu hồ sơ vụ án, hỏi đương sự, nhân chứng, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và tham gia tranh luận tại phiên tòa (Điều 88 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014; các Bộ luật tố tụng).
• Bình đẳng với Thẩm phán trong việc ra quyết định về mọi vấn đề của vụ án tại phiên họp nghị án khi xét xử sơ thẩm, thể hiện qua việc bỏ phiếu độc lập và ngang quyền (Điều 88 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014).
• Phải độc lập, khách quan, vô tư khi thực hiện nhiệm vụ, chỉ tuân theo pháp luật; chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ của mình (Điều 88 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014).
• Được bồi dưỡng nghiệp vụ xét xử, được trang bị tài liệu, phương tiện cần thiết để thực hiện nhiệm vụ (Điều 90 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014).
• Được hưởng phụ cấp, chế độ, chính sách khác theo quy định của pháp luật (Điều 90 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014).
• Trường hợp có hành vi vi phạm pháp luật trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Hội thẩm nhân dân có thể bị xem xét miễn nhiệm, bãi nhiệm hoặc xử lý theo quy định của pháp luật tùy theo tính chất và mức độ vi phạm (Điều 91 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014).

Được tham chiếu bởi ban_an_so_01_2017_dsst_2

Xem thêm: tham_quyen_cua_toa_an_nhan_dan_cap_huyen