Đồng Nguyên Đơn
Định nghĩa
Đồng nguyên đơn là trường hợp trong cùng một vụ án dân sự có từ hai người trở lên cùng khởi kiện một hoặc nhiều bị đơn để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Khái niệm này được quy định tại Điều 187 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, theo đó nhiều người có thể cùng là nguyên đơn nếu các yêu cầu khởi kiện của họ có liên quan mật thiết với nhau hoặc xuất phát từ cùng một quan hệ pháp luật hoặc cùng một hành vi vi phạm pháp luật gây ra.
Điều kiện áp dụng
- Nhiều người cùng khởi kiện một, nhiều bị đơn và các yêu cầu khởi kiện của họ có liên quan mật thiết với nhau. Ví dụ: Nhiều người cùng yêu cầu bồi thường thiệt hại phát sinh từ cùng một hành vi gây thiệt hại của bị đơn.
- Nhiều người cùng khởi kiện một, nhiều bị đơn và các yêu cầu khởi kiện của họ đều dựa trên cùng một quan hệ pháp luật. Ví dụ: Các đồng thừa kế cùng yêu cầu chia di sản thừa kế.
- Nhiều người cùng khởi kiện một, nhiều bị đơn và các yêu cầu khởi kiện của họ xuất phát từ cùng một hành vi vi phạm pháp luật gây ra. Ví dụ: Các chủ sở hữu căn hộ bị ảnh hưởng bởi cùng một hành vi vi phạm quy định về xây dựng của chủ đầu tư.
- Việc khởi kiện chung của các đồng nguyên đơn phải nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chính họ.
Hậu quả pháp lý
- Mỗi đồng nguyên đơn có đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của nguyên đơn theo quy định tại Điều 71 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, bao gồm quyền thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện; thỏa thuận với bị đơn; tham gia phiên tòa, phiên họp; cung cấp chứng cứ, tài liệu; yêu cầu giám định, định giá tài sản...
- Các đồng nguyên đơn có thể cử một hoặc một số người đại diện theo ủy quyền để tham gia tố tụng. Việc ủy quyền này phải được thực hiện bằng văn bản theo đúng quy định của pháp luật (Điều 86, Điều 87 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015).
- Án phí, chi phí tố tụng được xác định theo từng yêu cầu của mỗi đồng nguyên đơn hoặc phân chia theo tỷ lệ nếu các yêu cầu không thể tách rời.
- Bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật sẽ ràng buộc tất cả các đồng nguyên đơn về quyền và nghĩa vụ liên quan đến yêu cầu khởi kiện của họ.
- Việc rút yêu cầu khởi kiện của một đồng nguyên đơn không ảnh hưởng đến yêu cầu của các đồng nguyên đơn khác, trừ trường hợp các yêu cầu đó có sự phụ thuộc lẫn nhau một cách tất yếu.
⚠️ WARNING
Mâu thuẫn pháp lý / Điểm tranh chấp
- Việc xác định thế nào là 'liên quan mật thiết' giữa các yêu cầu khởi kiện của nhiều nguyên đơn đôi khi còn gặp vướng mắc trên thực tiễn, dẫn đến việc Tòa án phải xem xét, giải thích và quyết định có chấp nhận giải quyết chung trong một vụ án hay tách thành các vụ án riêng lẻ.
- Trong trường hợp các đồng nguyên đơn có quyền lợi đối kháng hoặc mâu thuẫn nhau trong quá trình tố tụng, việc giải quyết vụ án chung có thể phức tạp, đòi hỏi sự thận trọng của Tòa án trong việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho tất cả các bên.
- Chế định về người đại diện theo ủy quyền của đồng nguyên đơn đôi khi chưa rõ ràng trong việc xử lý các tình huống khi quyền lợi của người được ủy quyền và người ủy quyền không hoàn toàn đồng nhất hoặc khi người đại diện có hành vi vượt quá phạm vi ủy quyền.
- Việc phân chia án phí và các chi phí tố tụng khác giữa các đồng nguyên đơn, đặc biệt trong các vụ án phức tạp với nhiều yêu cầu và kết quả giải quyết khác nhau cho từng nguyên đơn, có thể gây tranh cãi về sự công bằng và hợp lý.
Được tham chiếu bởi ban_an_so_01_2017_dsst_2